Olej CBD dla zwierząt

Spis treści

• Czym właściwie jest CBD?
• Jak CBD może wpływać na psa?
• Produkty CBD – które wybrać?
• Jak podawać olejek CBD czworonogowi?
• Czym różnią się olejki CBD dla zwierząt od olejków przeznaczonych dla ludzi?
• Czy olejki CBD są legalne?
• Zanim zastosujesz olejek CBD – warto pamiętać

W ostatnich latach coraz więcej słyszy się o produktach z CBD. Komponent ten spotkać można w wielu kosmetykach takich jak szampony, odżywki, kremy do twarzy oraz jako dodatek do żywności. Dotychczas znajdował się przeważnie w produktach przeznaczonych dla ludzi, jednak od jakiegoś czasu znalazł swoje zastosowanie również w artykułach dla zwierząt domowych, na przykład w postaci olejku CBD.

Czym właściwie jest CBD?

CBD, czyli kannabidiol, jest jednym z naturalnie występujących fitokannabinoidów obecnych w konopiach z gatunku Cannabis sativa L. Nie należy utożsamiać preparatu zawierającego CBD z olejem z nasion konopi. Całe nasiona są źródłem między innymi tłuszczów, białka i błonnika, natomiast tłoczony z nich olej składa się przede wszystkim z tłuszczów i naturalnie nie jest istotnym źródłem CBD, białka ani błonnika. Preparaty określane jako olejki CBD zawierają kannabidiol rozpuszczony w oleju nośnikowym.

CBD i THC to różne związki. THC może wywoływać działanie odurzające i stanowi szczególne zagrożenie dla zwierząt. CBD nie powoduje typowego dla THC odurzenia, ale jest substancją biologicznie czynną, dlatego nie należy traktować go jako całkowicie obojętnego dla organizmu.

Ludzie, psy i koty mają układ endokannabinoidowy, obejmujący między innymi związki wytwarzane przez organizm, odpowiednie enzymy oraz receptory CB1 i CB2. Układ ten uczestniczy w regulowaniu wielu procesów fizjologicznych. Nie oznacza to jednak, że sama jego obecność potwierdza skuteczność terapeutyczną CBD. Mechanizm działania kannabidiolu jest złożony i nie polega wyłącznie na bezpośrednim łączeniu się z receptorami CB1 i CB2.

Badania nad zastosowaniem CBD u zwierząt są nadal ograniczone. Ich wyniki zależą między innymi od gatunku zwierzęcia, jego stanu zdrowia, dawki oraz dokładnego składu badanego preparatu. Nie można więc zakładać, że każdy produkt z CBD będzie działał przeciwbólowo, uspokajająco, poprawiał sen lub przyspieszał gojenie ran. CBD może również powodować działania niepożądane i wchodzić w interakcje z niektórymi lekami.

Preparaty dostępne na rynku różnią się zawartością CBD, innych kannabinoidów, terpenów oraz składników oleju nośnikowego. Dlatego o bezpieczeństwie produktu nie świadczy wyłącznie procentowa zawartość CBD. Przed podaniem go zwierzęciu, szczególnie kotu, zwierzęciu przewlekle choremu lub przyjmującemu leki, warto skonsultować się z lekarzem weterynarii. CBD nie powinno zastępować diagnostyki ani leczenia zaleconego przez lekarza.

Co wiadomo o stosowaniu CBD u psów?

CBD jest substancją biologicznie czynną, jednak dostępne badania nie pozwalają przypisywać mu uniwersalnego, potwierdzonego działania prozdrowotnego u psów. Dotychczas oceniano między innymi jego wpływ na wybrane parametry związane z poruszaniem się, reakcją na krótkotrwały stres oraz częstotliwością napadów u psów leczonych z powodu padaczki. Wyniki tych badań nie są jednak jednoznaczne i dotyczą konkretnych preparatów, dawek oraz niewielkich grup zwierząt. Nie można ich automatycznie odnosić do każdego psa ani każdego produktu zawierającego CBD.

Nie ma wystarczających podstaw, aby przedstawiać CBD jako środek wzmacniający odporność, przywracający apetyt, regulujący trawienie, leczący zaburzenia zachowania lub zwalczający choroby nowotworowe. Nie powinno się również określać go jako zamiennika leków przeciwbólowych, przeciwpadaczkowych ani innych terapii zaleconych przez lekarza weterynarii.

Podawanie CBD może wiązać się z wystąpieniem działań niepożądanych, takich jak wymioty, biegunka, nadmierne ślinienie, senność, osłabienie lub zmiana apetytu. W części badań obserwowano również zwiększoną aktywność enzymów wątrobowych. Szczególnej ostrożności wymagają psy z chorobami wątroby oraz zwierzęta przyjmujące leki, między innymi przeciwpadaczkowe lub niesteroidowe leki przeciwzapalne. W takich przypadkach decyzję o zastosowaniu CBD należy skonsultować z lekarzem weterynarii.

Dawki CBD nie należy określać wyłącznie liczbą kropli. Poszczególne preparaty mają różne stężenia, a kroplomierze mogą podawać różną objętość produktu. Ilość kannabidiolu powinna być podawana w miligramach, a ewentualne dawkowanie ustalone dla konkretnego produktu i zwierzęcia.

Sam kannabidiol nie jest źródłem kwasów omega-3 i omega-6, witamin ani składników mineralnych. Substancje te mogą pochodzić z oleju nośnikowego, na przykład oleju z nasion konopi lub oleju rybnego, albo z innych składników dodanych do preparatu. Informacje o ich obecności powinny wynikać z rzeczywistego składu i analizy danego produktu, a nie z samej zawartości CBD. Utrata apetytu, przewlekły ból, drgawki, zmiany zachowania lub podejrzenie choroby nowotworowej wymagają diagnostyki weterynaryjnej.

Wprowadzanie CBD na własną rękę może opóźnić rozpoznanie choroby albo wpłynąć na działanie stosowanych leków.

Produkty CBD - które wybrać?

Produkty zawierające CBD dla zwierząt są dostępne między innymi w postaci preparatów olejowych, past, kapsułek i przysmaków. Nie ma podstaw, aby z góry uznawać przysmaki za gorzej przyswajalne. Wchłanianie CBD zależy od składu i sposobu przygotowania produktu, podanej ilości, sposobu podania oraz indywidualnych cech zwierzęcia.

Jedną z najczęściej spotykanych form są olejki CBD dla psów i kotów. Ich zaletą może być możliwość dostosowania podawanej ilości, pod warunkiem że producent dokładnie określił zawartość CBD w 1 ml oraz w jednej kropli produktu. Przysmaki zawierają zwykle ustaloną ilość CBD w jednej sztuce, ale mogą być trudniejsze do precyzyjnego podzielenia w przypadku małych zwierząt.

Na co zwrócić uwagę przy wyborze produktu? 

Przed zakupem warto sprawdzić:

• czy produkt jest przeznaczony dla danego gatunku zwierzęcia,
• jaka jest dokładna zawartość CBD w 1 ml, jednej kropli lub jednej porcji,
• jaki olej nośnikowy i pozostałe składniki zastosowano,
• czy produkt zawiera inne kannabinoidy, w szczególności THC i THCA,
• czy producent udostępnia aktualne wyniki badań laboratoryjnych dla danej partii,
• czy badania obejmują również terpeny, metale ciężkie, pozostałości rozpuszczalników, pestycydy oraz zanieczyszczenia mikrobiologiczne,
• czy na opakowaniu podano czytelny sposób stosowania, przeciwwskazania i warunki przechowywania.

Samo stężenie procentowe CBD nie przesądza o bezpieczeństwie produktu. Preparat o stężeniu 3% nie jest automatycznie bezpieczniejszy dla kota niż produkt o innym stężeniu. Niższe stężenie może jedynie ułatwiać odmierzenie niewielkiej ilości CBD u małego zwierzęcia. O rzeczywistej dawce decyduje liczba miligramów CBD przypadająca na kilogram masy ciała, a nie samo stężenie zapisane na etykiecie.

Nie istnieje uniwersalna zasada, zgodnie z którą każdemu zwierzęciu należy podawać jedną kroplę na określoną liczbę kilogramów. Wielkość kropli i ilość zawartego w niej CBD różnią się w zależności od produktu oraz zastosowanego kroplomierza. Należy stosować wyłącznie dawkowanie podane dla konkretnego preparatu, a w przypadku wątpliwości skonsultować je z lekarzem weterynarii. Nie powinno się również dodawać preparatu olejowego do wody, ponieważ olej nie miesza się z nią równomiernie i nie pozwala kontrolować przyjętej ilości.

Na co uważać w przypadku kotów?

Dane dotyczące bezpieczeństwa CBD u kotów są nadal ograniczone. Szczególną uwagę należy zwrócić na obecność THC, które wiąże się z większym ryzykiem wystąpienia objawów neurologicznych. Najostrożniejszym wyborem będzie produkt przeznaczony dla kotów, w którym THC i THCA nie zostały wykryte w badaniu laboratoryjnym danej partii.

Terpeny stanowią dużą i zróżnicowaną grupę związków, dlatego nie można uznać, że każdy z nich jest automatycznie toksyczny dla kota. Nie ustalono jednak uniwersalnych bezpiecznych poziomów poszczególnych terpenów w preparatach CBD dla kotów. Z tego względu warto unikać produktów z dodatkiem olejków eterycznych i nieokreślonych kompozycji aromatycznych oraz wybierać preparaty bez terpenów albo z dokładnie oznaczonym profilem terpenowym.

Choroby przewlekłe lub zakaźne nie powinny być podstawą do samodzielnego stosowania CBD. W przypadku chorego kota, zwłaszcza otrzymującego leki, decyzję o zastosowaniu preparatu należy zawsze skonsultować z lekarzem weterynarii.

CBD nie powinno być podawane stale jako środek profilaktyczny bez konkretnego wskazania i kontroli lekarza. Nie jest również prawdą, że jego przedawkowanie jest praktycznie niemożliwe. Ryzyko zależy nie tylko od ilości CBD, ale także od obecności THC, innych składników aktywnych, rodzaju oleju nośnikowego i jakości produktu.

Po rozpoczęciu stosowania należy obserwować zwierzę. Wymioty, biegunka, nadmierne ślinienie, wyraźna senność, osłabienie, chwiejny chód, drżenia lub zmiana apetytu są wskazaniem do przerwania podawania produktu i skontaktowania się z lekarzem weterynarii. Przy dłuższym stosowaniu lekarz może zalecić kontrolę parametrów wątrobowych.

Jak podawać olejek CBD czworonogowi?

Olejek CBD należy podawać zgodnie z instrukcją dotyczącą konkretnego produktu lub zaleceniami lekarza weterynarii. Przed zastosowaniem trzeba sprawdzić zawartość CBD w jednej kropli lub w 1 ml preparatu i odmierzyć wskazaną ilość za pomocą dołączonej pipety albo strzykawki doustnej.

W zależności od instrukcji producenta olejek można podać bezpośrednio do pyska lub wymieszać z karmą. Nie ma jednak podstaw, aby uznawać podanie bezpośrednio do pyska za zawsze najszybszą i najskuteczniejszą metodę. Wchłanianie CBD zależy między innymi od gatunku zwierzęcia, składu preparatu, oleju nośnikowego i sposobu podania.

Jeżeli olejek jest podawany bezpośrednio do pyska, należy robić to spokojnie i bez używania siły. Głowa zwierzęcia powinna pozostawać w naturalnej pozycji, a preparat należy podawać powoli z boku pyska. Nie wolno gwałtownie kierować płynu w stronę gardła, ponieważ może to doprowadzić do zakrztuszenia. Końcówka pipety nie powinna dotykać języka ani błony śluzowej, aby nie zanieczyścić zawartości butelki.

Jeżeli producent dopuszcza podawanie preparatu z karmą, najlepiej wymieszać go najpierw z niewielką porcją jedzenia i upewnić się, że zwierzę zjadło ją w całości. Dopiero potem można podać pozostałą część posiłku. Dodawanie olejku do pełnej miski może utrudnić ocenę przyjętej ilości, jeśli zwierzę nie zje wszystkiego. Preparatu olejowego nie należy dodawać do wody, ponieważ nie rozprowadzi się w niej równomiernie.

Jeżeli zwierzę wypluje preparat, nie zje całej porcji karmy albo zwymiotuje krótko po podaniu, nie należy samodzielnie podawać kolejnej pełnej dawki. W takiej sytuacji nie wiadomo, jaka ilość CBD została przyjęta, dlatego dalsze postępowanie najlepiej skonsultować z lekarzem weterynarii.

Smak i zapach olejku zależą przede wszystkim od zastosowanego oleju nośnikowego. Może to być między innymi olej z łososia, olej z nasion konopi lub olej MCT. Olej MCT jest otrzymywany najczęściej z oleju kokosowego albo palmowego, ale nie jest tym samym co zwykły olej kokosowy. Neutralny smak lub naturalne pochodzenie nie oznaczają również, że każdy olej nośnikowy będzie jednakowo dobrze tolerowany przez wszystkie zwierzęta.

Doustnego olejku CBD nie należy nakładać na skórę, rany ani błony śluzowe, chyba że producent wyraźnie przewidział takie zastosowanie. Preparaty przeznaczone do podawania doustnego nie muszą być odpowiednio opracowane ani przebadane do stosowania na skórę. Nie należy również zakładać, że nałożone miejscowo CBD będzie działało wyłącznie w miejscu aplikacji. Zwierzę może ponadto zlizać preparat, co uniemożliwi kontrolowanie przyjętej ilości.

Podawanie warto przeprowadzać w spokojnym miejscu i nagradzać zwierzę po zakończeniu. Jeżeli aplikacja bezpośrednio do pyska powoduje silny stres lub wymaga przytrzymywania zwierzęcia na siłę, lepiej wybrać inną metodę dopuszczoną przez producenta.

Po podaniu należy obserwować samopoczucie zwierzęcia. W przypadku wymiotów, biegunki, nasilonego ślinienia, wyraźnej senności, osłabienia, chwiejnego chodu, drżeń lub innych niepokojących objawów trzeba przerwać stosowanie preparatu i skontaktować się z lekarzem weterynarii. Nie należy samodzielnie zwiększać ilości CBD, jeśli oczekiwany efekt nie jest widoczny.

Czym różnią się olejki CBD dla zwierząt od olejków przeznaczonych dla ludzi?

Olejki CBD dla ludzi i zwierząt mogą różnić się stężeniem CBD, rodzajem oleju bazowego, smakiem oraz obecnością innych składników. Niższe stężenie ułatwia odmierzenie małej dawki, ale samo w sobie nie oznacza, że produkt jest bezpieczniejszy. Znaczenie ma całkowita ilość CBD podawana zwierzęciu, wyrażona w miligramach, oraz pełny skład preparatu.

Produkt przeznaczony dla zwierząt powinien mieć prosty i dokładnie opisany skład. Etykieta powinna podawać zawartość CBD w mg/ml oraz, jeśli to możliwe, w jednej kropli lub porcji. Warto również sprawdzić, czy producent udostępnia certyfikat analizy konkretnej partii, potwierdzający zawartość CBD, THC i innych kannabinoidów oraz brak niedopuszczalnych ilości zanieczyszczeń. Sam napis „dla zwierząt” nie stanowi gwarancji jakości ani bezpieczeństwa.

Na etykietach olejków CBD można spotkać trzy określenia:

• izolat CBD to wysoko oczyszczony kannabidiol, bez celowo pozostawionych innych kannabinoidów,
• broad spectrum to ekstrakt zawierający CBD oraz wybrane pozostałe składniki konopi, na przykład inne kannabinoidy lub terpeny, zwykle z usuniętym THC,
• full spectrum to ekstrakt zachowujący szerszy profil składników konopi, który może zawierać również śladowe ilości THC i THCA.

Określenia te nie są stosowane przez wszystkich producentów w identyczny sposób. Dlatego o rzeczywistym składzie produktu powinien decydować wynik badania laboratoryjnego, a nie wyłącznie nazwa znajdująca się na etykiecie.

Szczególna ostrożność jest potrzebna w przypadku kotów. Produkty zawierające THC mogą wywoływać między innymi senność, zaburzenia koordynacji ruchowej i obniżenie temperatury ciała. Dla kota najlepiej wybierać preparat, w którego aktualnym badaniu partii THC i THCA znajdują się poniżej granicy wykrywalności. Nie oznacza to jednak, że każdy produkt dla kota musi być wykonany wyłącznie z izolatu CBD. Istotniejsze są potwierdzony skład, odpowiednia dawka oraz brak niebezpiecznych dodatków.

Terpeny nie stanowią jednej substancji, dlatego nie można stwierdzić, że wszystkie są toksyczne dla kotów. Jednocześnie brakuje danych pozwalających określić bezpieczne doustne dawki poszczególnych terpenów u tego gatunku. W przypadku kotów rozsądnie jest unikać produktów z dodanymi olejkami eterycznymi, aromatami o nieujawnionym składzie lub nieokreślonym profilem terpenowym. Jeśli producent nie podaje dokładnego składu, bezpieczniejszym wyborem będzie preparat bez terpenów.

Nośnikiem CBD może być między innymi olej rybny, olej z nasion konopi, olej słonecznikowy lub olej MCT. Rodzaj nośnika wpływa na smak i tolerancję produktu, ale jego naturalne pochodzenie nie gwarantuje bezpieczeństwa. Olej MCT nie jest dokładnie tym samym co olej kokosowy i może być pozyskiwany także z oleju z ziaren palmowych. Dodatki smakowe powinny mieć ujawniony skład i być odpowiednie dla danego gatunku.

Preparatu przeznaczonego dla ludzi nie należy podawać zwierzęciu bez sprawdzenia jego pełnego składu. Takie produkty mogą mieć wysokie stężenie CBD albo zawierać słodziki, aromaty, olejki eteryczne lub inne dodatki nieodpowiednie dla zwierząt. Szczególnie niebezpieczny dla psów jest ksylitol.

Czy olejki CBD są legalne?

Nie można przyjąć, że każdy olejek CBD jest automatycznie legalny w Polsce i całej Unii Europejskiej. Status prawny konkretnego produktu zależy między innymi od jego składu, przeznaczenia, sposobu podawania, oznakowania oraz kategorii, do której został zakwalifikowany. Poszczególne państwa mogą również stosować dodatkowe wymagania krajowe.

Często podawany limit 0,2% THC jest nieaktualny i bywa niewłaściwie interpretowany. Obecnie w przepisach unijnych dotyczących uprawy i importu określonych odmian oraz surowców konopnych stosowany jest próg 0,3% THC. Nie jest to jednak uniwersalny limit dopuszczalny dla wszystkich gotowych olejków CBD ani potwierdzenie, że produkt jest bezpieczny dla zwierzęcia.

W przypadku preparatów przeznaczonych do podawania doustnego psom lub kotom zastosowanie mogą mieć przepisy dotyczące pasz i dodatków paszowych. Dodatki paszowe mogą być wprowadzane do obrotu w Unii Europejskiej dopiero po uzyskaniu odpowiedniego zezwolenia. CBD nie jest obecnie dopuszczonym dodatkiem paszowym, dlatego nie należy twierdzić, że każdy olejek CBD dla zwierząt może być legalnie sprzedawany wyłącznie dlatego, że zawiera niewielką ilość THC.

Jeżeli produktowi przypisuje się właściwości leczenia lub zapobiegania chorobom, może on również podlegać przepisom dotyczącym weterynaryjnych produktów leczniczych. Legalność należy więc oceniać indywidualnie na podstawie pełnego składu, dokumentacji, oznakowania i deklarowanego przeznaczenia produktu.

Zanim zastosujesz olejek CBD - warto pamiętać

Przed podaniem zwierzęciu preparatu zawierającego CBD należy skonsultować się z lekarzem weterynarii. Specjalista oceni zasadność jego stosowania, stan zdrowia zwierzęcia oraz ryzyko interakcji z przyjmowanymi lekami. Szczególnej ostrożności wymagają zwierzęta przewlekle chore, leczone farmakologicznie, z zaburzeniami pracy wątroby, a także samice ciężarne i karmiące. Nie istnieje jedna uniwersalna dawka odpowiednia dla każdego psa lub kota.

Wybierając produkt, należy sprawdzić pełny skład, zawartość CBD wyrażoną w miligramach oraz aktualny certyfikat analizy danej partii. W przypadku kotów warto wybierać preparaty, w których THC i THCA znajdują się poniżej granicy wykrywalności. Należy również unikać dodanych olejków eterycznych, nieokreślonych aromatów i produktów bez informacji o profilu terpenowym. Izolat CBD ogranicza liczbę innych składników konopi, ale sam w sobie nie gwarantuje jakości ani bezpieczeństwa produktu.

Po rozpoczęciu stosowania trzeba obserwować zwierzę. Do możliwych działań niepożądanych należą między innymi senność, osłabienie, zaburzenia koordynacji, nadmierne ślinienie, wymioty, biegunka i zmiany apetytu. W przypadku ich wystąpienia należy przerwać podawanie preparatu i skontaktować się z lekarzem weterynarii. CBD nie powinno zastępować diagnostyki, zaleconych leków ani leczenia choroby podstawowej.

Warto również pamiętać, że olej z nasion konopi i olejek CBD nie są tym samym produktem. Olej z nasion konopi jest przede wszystkim źródłem tłuszczu i zwykle nie zawiera znaczących ilości CBD. Olejek CBD to preparat zawierający kannabidiol, najczęściej rozpuszczony w oleju pełniącym funkcję nośnika.